Ia kan katea au maroro aei ni kareke iango ao ni kakuakua aron te b'ai ae e na riki n te aonnaba are ti na bon rotaki naba iai ngkana arona b'a e koro nanon te iango iroun USA ma Israel n buakana Iran ibukin ribakin ana nuclear programme. N articles tabeua ao e taekinaki b'a ea tauraoi Isreal ni buakana Iran inanon nam'akaina rake aikai (April - June 2012) n aki tataninga ana kariaia ke ana buoka USA.
E taekinaki b'a te b'ai ae e na riki bon biriraken boon te oil n te aonnaba n te birirake ae rangi ni korakora.
I taku b'a ena kona n uringaki iroura te b'ai ae riki n te ririki 2008 ngke e biriraki boon te oil n te aonnaba. Boon te baeki n raiti i Kiribati n te tai anne ekan roko n $50.00 N te tai aei ao boon te oil e na rangi n much higher. Nanona b'a tao ai iraua ngkanne boon ta baeki n raiti,burawa, sugar, etc???
E uara ara tautaeka, tao e bon monitor te situation aei ao n tauraoi n manga subsidized boon te maeu n aron are n 2008?
Tao ia toki moa ikai ma kam'a reitia b'a eti ke e kairua te katautau aei.
E rab'a
Tags:
Permalink Reply by Kamaua Tirae on February 9, 2012 at 7:05pm Nakon Mr Bushman
I rangi n kakoaua ao n boutokaa am taeka are n tokin te tai ao ena bon bukintaeka (accountable) ara tautaeka n aron tikonan te kanganga ngkana arona b'a bon iai te b'ai ae e riki. E na kamoamoaki ngkana e nakoraoi tikonana irouna ao aingkam ngkana e aki nakoraoi.
Nakon Tot Antneem
Ko m'aneweia n am post are teuana b'a ngkana e katoka ana oera Iran nakon USA ao aban te EU tao tinang rotaki ngkanne n taren te b'a. Ngai n aron otau (uringa are tiaki te economist ngai) ao bon ti aaba aikanne aika a na rootaki b'a are e nang aki korom'aitin a ia quote ke m'aitin aia oera are a tatane iai n karerekea ibukin kabutan aia waaki inanon te tai teuana ma teuana. I don't think that finding and getting another oil supplier especially by the US and EU to fill in the lost quote from Iran can be met very quickly, therefore it is more likely that their economy will suffer or affected adversely to a certain degree for sometimes. The oil supply to the rest of the world will no be affected.
E na kona n riki biriraken boon te oera ngkana e rootaki m'aitin te oil supply n te aonaba ngkana e koro nanon ana taeka Iran are e na kaina te Strait of Hormuz ngkana e buakanki. Te strait aei bon ti ngaia kawaia tenaan oil tankers n rin ao n otinako man te Persian Gulf are a mena iai matabaiawa n oera n aba aika Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirate ao ai bon Iran. Ngkana aki kona n otinako oera man aaba aikai koa kon ataia naba b'a bon tiaki te kerikaaki ae uarereke n te oil supply ae e na riki. Anne bukina teuana ae e tab'arab'ara iai USA n buakana Iran. A taku tenan economist b'a ngkana e kerikaaki te supply n aki kona n kaitara te demand ao ikanne are e na karika keraken boon te b'ai anne. Euara, tao e ibuobuoki teutaana au kab'arab'ara aei.
Mauri Kiro
E rab'a am post b'a Ia tib'a ongo ae inanon 2008 ao akea te subsidy nakon te KOIL ao e bon tiku naba n ana retail price n akea ana kerake,are ngaia ae ea karika ana ruuti.Te b'ai ae kamimi irou b'a inanon taai aikane ao boon te ika e kibarake man $1.00 nakon $1.40 ke $1.50; kain te Bus Owner Association, ke e kanga raoi etin araia, a demanded naba keraken te kantoka, Air Kiribati Itaku ngai b'a e kerake naba ana kantoka. E ra'ba te iterana anne b'a e riai naba ara tautaeka n katea ana rab'ata ianon taai aikanne n noria b'a akea te waki n aonikai nakon te botannaomata. I ataia b'a n aaba tabeua itinaniku ao a kab'a te tua n tain te crisis n aron ae a katabuaki tenan business n kaikoa te basic need n aki kabonakoa ma a bon taua bon ti ibukiia. Anne tukan naba te aonikai nakon te botannaomata. E rangi n rab'a am kaongora.
Nakon ITIA.ANAT
E rangi n rab'a am maroro ae ngaia e oti iai am koaua b'a ngaia ngke naba temanna ae n am koaua ao ea kaman taroi ara tautaeka n kaitara te kanganga ae ti kataunaria aei gnkana arona b'a e bon b'ai. Ma tao ai bon raun nanora riki ngkana bon iai ana kaeka ara tautaeka iai ae tao e na ti kona n ongo te aba ngkana e kona n m'em'e n te Maneaba n Maungatabu b'a are e aki kona n oti n ara maneaba aei ana response. Ke e kanga, eae??
Permalink Reply by Kamaua Tirae on February 17, 2012 at 10:52pm Mauri riki kain KOC!!!
I kan kamaeua riki au maroro aei ngkai I taku b'a tiaki te b'ai ae ena manikangareaki the issue behind it. Its so serious that every aspect of it need to be well discussed ti aonga n ata te b'ai ae ti riai n karaoia, ngkana iai. Te kanganga ae e na riki, ngkana e riki, e na bon rootiira ma ara utu, kain Kiribati ni bane ao bon ara tautaeka.
N aron ae e ataaki ao ena kaina te Strait of Hormuz Iran ngkana e buakanaki by firing air-to-surface and surface-to-surface missiles at every vessel crossing that strait. Iai naba ana warships and submarines are ena kabonganai ao n kabunrerei tenan mines n te marawa/strait anne naba.
N te beba n kaongora are te Washington Post ngkoananoa ao iai teuana te article ae atunaki n "Could the world handle the Iranian oil crisis?" ao e taekinaki iai b'a ngkana b'a e koro nanon ana taeka Iran anne ao ena rootaki ke n kerikaki te world supply of oil n te m'aiti ae 32% n teuana te bong ke 17 million barrel per day. E taekina n te beba anne b'a ...
"....a complete cut-off of the 17 million barrels of oil that pass through the straits each day could cause the price of oil to rise as high as 320 percent — which would “likely tip the global economy into recession.” Now, it’s unlikely the U.S. would allow that to happen. But even lesser disruptions (if, say, Iran started harassing ships or decided to cut off some of its exports) could push the oil price up $20 or $40 or more — the sort of spike that could really put the brakes on economic growth."
Ngkana e a roko nare te Global Economic Recession ao anne are e na rangi n kakamaku b'a a bon rangi n boobuaka iai b'aai that include boon te maeu ao te tautaeka ena bon uarereke naba iai ana kona b'a kanoan ana m'ane n tabui ea n te tai anne ea bobukitaua inano.
N te interview teuana imarenaia uoman m'aane (I arania uaakai b'a Investment gurus) mai America n aia maroro ae atuunaki n "Is a US-IRAN war inevitable?" ao n ana kaeka teuare e ti-titirakinaki ao e taku b'a ena bon koron nanon ke n riki te buaka anne ma tao imuin 3-4 te ririki b'a e m'aaka rikin te recession America ea moamoa rii ngkai e bon nakobuaka ana financial situation ma aban te EU n te tai aeei. The US economy at present is about to turn into recession that could be triggered by EU economc collapse or by the oil price spike (ke biriraken boon te oil). E taku naba te aomata aei b'a "this coming war with Iran has the potential to turn into something resembling WWIII with enormous consequences." Ngkana e bure ana katautau teuaei ae e kiriaria n waaki te buaka, ao ea waaki te buaka ae e roko korakorakana b'a kanga ai te ka3 n world war tera ae e bae n riki i abara n te tai anne? Tao enang tatare te kaako ke tao tera?
E bon tara n rangi n kakamaku kanoan te buaka aei ngkana e riki ngaia are ti bon riai n well prepared, n itera ni bane, psychologically, physically, socially, financially, economically, and spiritually.
Akea au kantaninga n au maroro aei b'a na create te sense of panic, no. I ti tangiria b'a ti na well aware of what could and might affect us individually and as a nation and therefore be well prepared should it sadly occurred.
E rarab'a te wareware.
Added by Bhope 0 Comments 0 Favorites
Added by kirimac 1 Comment 2 Favorites
© 2012 Created by Mr.Ambo.
